İnsanlığın yüksek değerli kültürel içeriğini, kullanmaları için ihtiyaç duydukları biçimlerde, mümkün olan en geniş kitleye ulaştırmak.
Bu cümle misyondur. Sayfanın geri kalanı bu cümlenin her parçasının
pratikte ne anlama geldiğini açıklar — yayımladığımız eserler,
hizmet ettiğimiz kitle, teslim ettiğimiz biçimler ve yapmamaya karar
verdiğimiz şeyler. Bu açıklamalar, motor deposundaki
docs/philosophy/ felsefe belgelerinden türetilmiştir;
bunlar gerçeğin kaynağıdır.
Bizim için “yüksek değerli kültürel içerik” ne demek
Neyin sayıldığına dair geniş, çoğulcu ve açıkça tarafsız bir bakış benimsiyoruz. Buna dünya uygarlıklarını şekillendiren felsefe, tarih, bilim, siyasi düşünce, edebiyat ve din alanlarındaki klasik eserler dahildir — Batılı, Doğulu, eskiçağ, modern. Belli başlı alanların kurucu metinleri de dahildir: Darwin’in Türlerin Kökeni, Smith’in Ulusların Zenginliği, Konfüçyüs’ün Konuşmaları, Bhagavad Gita, Eukleides’in Elementler’i. İnsanların kendilerini nasıl anlayacaklarına etki etmiş büyük hayal gücü eserlerini de — şiir, roman, oyun — kapsar.
Hangi uygarlığın, hangi yüzyılın ya da hangi geleneğin daha önemli olduğuna dair editöryel bir tutum almıyoruz. Ölçü zanaattir: bu eser nesiller boyu ciddi insanlar tarafından ciddi biçimde okundu mu, başkalarının yazma ve düşünme tarzını şekillendirdi mi, dikkatli bir çağdaş okumayla ayakta kalır mı? Evetse, kitaplığa aittir.
”Mümkün olan en geniş kitle” ne demek
Demek ki okuyabilen, dinleyebilen ya da izleyebilen herkes — belirli bir dil topluluğu, gelir dilimi, ülke ya da yaş grubu değil. Özellikle:
- Diller arasında. Her eserin pek çok dilde var olması hedeflenir. İspanyolca konuşan bir dinleyici ana dili İspanyolca bir ses duyar. Fransızca okuyan bir okur Fransızca bir baskı okur. Hintçe konuşan bir öğrenci Hintçe çalışma notları alır.
- Bütçeler arasında. Fiyatlar, ürünün küçük harçlığı olan bir ergen ve bütçesi sıkı bir yetişkin için, hizmet verdiğimiz her ülkede ulaşılabilir olacak şekilde belirlenir. Karşılanabilirlik, sonradan eklenen bir not değil, bir tasarım kısıtıdır. Bunun pratikte ne anlama geldiği için Destek olun sayfasına bakın.
- Beceriler arasında. Her videoda altyazı. Erişilebilir transkript. Ayarlanabilir anlatım hızı. Yüksek lisans sözcük dağarcığı gerektirmeyen sade dilli özetler.
- Cihazlar arasında. Önce telefon. Yavaş bağlantıda dinlenebilir. Ucuz donanımda çalışır. Ücretli uygulama mağazası hesabı gerektirmez.
Bir kişinin büyük bir eserle ilgilenmemesinin sebebi dil bende yok, zamanım yok, param yok ya da okuma-yazma yetkinliğim yok ise, sunduğumuz şeyin bu sebebi ortadan kaldırmasını isteriz — karşı tarafta karşılaştığı şeyin niteliğini düşürmeden.
Teslim ettiğimiz biçimler
Farklı insanlar, günlerinin farklı anlarında, farklı biçimleri kullanabilir. Kitleye, kitlenin bulunduğu yerde gideriz; tersi değil.
- Kısa video — öğle molası, yolculuk, spor salonu için. Bölüm başına üç ila beş dakika, telefon ekranına göre boyutlandırılmış.
- Ses — uzun yolculuk, koşu, yürüyüş, mutfak için. Ayarlanabilir hız, rahat seslendirme, dinleyenin diline yerli.
- Çalışma notları — masa, sınıf, geç akşam için — okumanın doğru araç olduğu anlarda.
- Eşlikçi e-kitaplar — derinlik isteyen ve metni saklamak isteyen okurlar için.
- Oynatma listeleri ve seriler — uzun bir eser boyunca yönlü bir patika isteyenler için, bölüm bölüm.
Hiçbir biçim “doğru” değildir. Doğru biçim, okurun bulunduğu ana uygun olandır. Aynı iyi yapılandırılmış eser, hepsinde yeniden yayımlanabilir.
Her seferinde üç derinlik
Her eserin her önemli birimi için — bir bölüm, bir kesit, bir argüman — üç derinlikte yayımlarız:
- Kısa bir özet — özü, hızlıca, üç ila beş dakikada. Bu kapıdır. İnsanların çoğu yalnızca bu sürümle karşılaşacak.
- Ayrıntılı bir özet — daha çok zaman, daha çok nüans, yazarın kendi sesinden daha fazla. Kapıdan giren ve daha fazlasını bilmek isteyen için.
- Bir açıklama — bağlam, tarih, neden bu eserin önem taşıdığı, yazıldığı sırada dünyada neler oluyordu, sıradaki ne okunabilir.
Okur herhangi bir derinlikten girebilir; aralarında geçiş yapabilir. Derinlikler pazarlama anlamında “kademe” değildir — bağlanma düzeyleridir, ve her düzey saygındır. Yalnızca kısa özetle karşılaşmış biri, hiçbir şeyle karşılaşmamış birinden yine de daha iyi durumdadır.
Motor nasıl çalışır, kısaca
Her eser çok aşamalı bir boru hattından geçer: kaynak metnin sadık çıkarımı → yukarıdaki üç derinlikte yapılandırılmış özetleme → ses ve hızı seçilebilen seslendirme → slaytlar ve Ken Burns tarzı görüntü dizileri ile video → her dil için ayrı kanallarda çok dilli sürümler → her geçitte kalite kontrolü, otomatik denetimler ve her yayını onaylayan bir insan.
Motor, misyonun teknik gerçekleşmesidir. Misyon, motora ne inşa etmesi ve ne inşa etmemesi gerektiğini söyler. Mühendislik ayrıntıları GitHub deposunda yaşar.
Bozmayacağımız üç taahhüt
1. Kaynağa sadık
Büyük eserleri yeniden anlatırız. Yeniden yazmayız. Özetlerken söyleneni, söylendiği sırayla söyleriz. Açıklarken bunu açıkça söyleriz. Çevirirken anlamı koruruz, ideolojiyi değil. Eserleri daha iyi yapmıyoruz; ulaşılabilir yapıyoruz.
2. Bir yazar değil, yapay zekâ bir yükseltici olarak
Her parçanın arkasındaki boru hattı otomatiktir. Arkasındaki yargı değildir. Yapay zekâ, küçük bir takımın milyonlarca okura hizmet etmesine olanak veren motordur; yazar değildir. Her yayından bir insan sorumludur. Bir parça düşünceli bir insan okurun incelemesine dayanmazsa, yayına çıkmaz.
3. Herkes için karşılanabilir
Bir hayır kurumu değil, bir işletmeyiz (bkz. Destek olun). Ürünlerimiz ücretsiz değil. Fiyatlar, fiyatın asla küçük harçlığı olan bir ergenin, aile desteği olmayan bir öğrencinin, bütçesi sıkı bir çalışanın ya da sabit gelirli bir emeklinin uzaklaşma sebebi olmayacak şekilde belirlenir. Bu kişiler zamanları olmadığı için, ilgilenmedikleri için ya da başka şey tercih ettikleri için gidebilirler — bu sorun değil. Fiyatın o sebep olması yasaktır.
Tasarlarken aklımızda kimi tutuyoruz
Kısa, bilinçli olarak çeşitli bir liste:
- Küçük bir kasabada, Dante’yi duymuş ama kimsenin kendisine içeri girmesi için bir yol göstermediği 16 yaşında biri.
- Uzun bir yolculukta çalışan bir yetişkin — dinleme süresinin bir yıl içinde bir şeylere eklenmesini isteyen.
- Devlet okulunda bir öğretmen — bir sınıfa, doğruluk veya tonu hakkında endişelenmeden verebileceği yüksek nitelikli bir özet isteyen.
- Yakında üniversitesi olmayan, bütçesi sıkı, yine de türün ürettiği en iyi şeylere aç bir kendi kendine öğrenen.
- Görüşü tam olmayan, yine de Tao Te Ching ile sessiz bir öğleden sonra geçirmek isteyen yaşlı biri.
Almak üzere olduğumuz bir karar bu kişilerden birini ürünümüzün dışına iterse, karar yanlıştır ve onu değiştiririz.
Yapmadıklarımız
- Klasikleri yeniden yazmıyoruz.
- Kanon icat etmiyoruz. İnsanlığın kültürel hafızasında yerini zaten kazanmış eserleri yeniden yayımlıyoruz.
- Tartışmalı çağdaş siyasi sorularda editöryel tutum almıyoruz; büyük eserlerin kendi sesleriyle konuşmasına izin veriyoruz.
- Reklam güdümlü dağıtım yürütmüyoruz. Yayımladıklarımızı ya da nasıl yayımladığımızı, bir reklam vereni memnun etmek için asla değiştirmeyiz.
- Kişisel verileri toplamıyor ya da satmıyoruz. Servisi yürütmek için gereken asgari kadarını topluyoruz.
”Bitti”nin standardı
Bir parça misyona uygundur, dürüstçe bakıldığında:
- Kaynak gerçek, yüksek değerli bir kültürel eserdir, dolgu değildir.
- Özet ya da işleyim kaynağa sadıktır; anlamı sessizce yeniden yazmaz.
- Okurun günü içindeki anlara uyan biçimlerde mevcuttur.
- Okurun konuştuğu dillerde mevcuttur ya da var olmak için inanılır bir planı vardır.
- Hizmet verdiğimiz pazarlarda herkes için karşılanabilirdir — tasarımca, istisnaen değil.
- Yayından önce bir insan onaylamıştır.
Bunun altında bir şey, yayımlamayız.